Versterk je relatie!

De dans tussen het mannelijke en vrouwelijke principe

Welke associaties heb jij bij de begrippen ‘mannelijk’ en ‘vrouwelijk’?

Welke overtuigingen en oordelen kreeg jij mee van jouw eigen voorbeelden, jouw vader en moeder? Het is te simpel om het mannelijke alleen te koppelen aan de man en het vrouwelijke aan de vrouw. Ieder mens draagt zowel Yang (het masculiene) als Yin (het feminiene) in zich. Deze principes zijn aanwezig in elk onderdeel van het leven. Alles wat vorm krijgt vraagt om de mannelijke kwaliteit ‘activeren’ en het vrouwelijke ‘laten gebeuren’. Deze twee bewegingen zijn in ieder streven en elke creatieve daad aanwezig. In dit artikel laten we je in 3 stappen zien hoe je kunt dansen tussen deze twee universele principes. Inzicht in je eigen (onbewuste) beelden en vooroordelen over ‘het andere’ helpt je uit het conflict te blijven en samen te werken. Hierdoor ontstaat evenwicht en vrijheid in jezelf en in jouw relaties.

Yin en Yang

Het mannelijke en vrouwelijke zijn verschillende krachten die voortkomen uit hetzelfde liefdevolle, universele. Ofwel Tao: het niet te kennen ‘Alles en Niets’. Ze vullen elkaar aan, zijn gelijkwaardig en verschillend. Ze hebben elkaar nodig in een eeuwig bewegend zoeken (een dans) naar evenwicht. Alle problemen in relaties, van klein naar groot (wie doet de was of wie begon deze oorlog) komen voort uit een eenzijdig mannelijk of vrouwelijk perspectief of vanuit een dualistisch strijden tussen het mannelijke en vrouwelijke.

Iedereen kent het taoïstische symbool van Yin en Yang waarin de tegenpolen afhankelijk van elkaar steeds in beweging zijn. Yin is de veroorzaker van Yang, in het symbool uitgedrukt als de witte stip in het zwarte Yin en vice versa. Een man heeft grotendeels Yang in zich en heeft meer of minder dan een ander de Yin-principes sluimerend in het onderbewuste aanwezig en bij een vrouw werkt dit andersom. Jung noemde het mannelijke deel in het onbewuste van de vrouw haar animus en het vrouwelijke in het onbewuste van de man zijn anima. De hele levensstroom is gebaseerd op een continu vinden van balans tussen tegenpolen.

Om na een periode van rust weer in beweging te komen is er een tegenstroom nodig van onrust, pijn of gemis. Vanuit daar kan een verlangen naar verandering en ontwikkeling ontstaan die je aanzet tot actie. Als je met deze stroom tussen licht en donker, geluk en pijn meebeweegt zoals een bloem zonder nadenken tot bloei komt tot de bloem die het zaadje al in zich droeg, volg je de natuur. Ons denken zet ons juist vaak aan om weg te willen van onze natuur en wil vechten tegen de schaduw of pijn. Door dit verdringen van onze eigen schaduw komen we juist de vervormingen en valkuilen tegen van deze twee principes.

Door naar jezelf en je vraagstukken te kijken vanuit beide principes van de Tao bevrijd je jezelf en je relaties: omdat je ruimte maakt voor innerlijke harmonie en integratie van deze twee delen in jezelf zul je deze eenheid ook ervaren in het contact met de ander (as within, so without). Dit innerlijke werk is de sleutel om nieuwe en liefdevolle ervaringen op te doen met elkaar, wat weer helend is voor onszelf. Om dit grote veld behapbaar temaken bespreken we drie stappen die nodig zijn om dit in beweging te brengen. Let’s dance!

1. Eren van verschillen is openstaan voor eenheid

Hoewel in elke generatie ontwikkelingen worden doorgemaakt in hoe we naar mannen en vrouwen kijken, blijft er veel discussie in hoe we wel of niet verschillen. We hebben een lange geschiedenis achter de rug van onderdrukking van de vrouw en een tijd waarin ook voor mannen een beperkend rollenpatroon werd opgelegd van moeten presteren en niet mogen voelen. In onze cultuur zijn mannelijke waarden dominant en zijn veel vrouwen mannelijk gedrag gaan vertonen of door mannenogen gaan kijken, ook naar zichzelf. In deze tijd hebben we de neiging om verschillen weg te poetsen omdat verschillen ongelijkwaardigheid zouden aantonen. In vervlogen tijden en culturen dienden rituelen juist om de verschillen te accentueren en daarmee de gelijkwaardigheid te benadrukken. Mannen en vrouwen hebben verschillende kwaliteiten die elkaar aanvullen. Het is echter onzinnig is om mannen en vrouwen te stereotyperen en specifiek gedrag toe te dichten. We dragen allemaal in meer of mindere mate mannelijke en vrouwelijke energie in ons. Niemand past in een specifiek hokje. Als je reflecteert op jouw eigen natuurlijke stroom en kwaliteiten in leiderschap voorkom je dat je je laat verleiden om je aan te passen of te voegen in een stereotype beeld van mannelijk of vrouwelijk gedrag.

2. Stap uit de polariserende dader-en slachtofferdynamiek

Het vrouwelijke werd lang gewantrouwd, ook in de man. Het vrouwelijke is vaak als karikatuur weggezet, als hysterisch of passief. We zagen alleen de vervormingen en wezen het af of verdrongen het. Deze ontwaarding van het vrouwelijke is voor beide geslachten een probleem wat vaak niet eens bewust is omdat het mannelijke voor vrijwel iedereen de norm is geworden. Zowel de man als vrouw meet zich af naar maatstaven als succes, competitie, prestatie en streven naar ‘kicks’ of externe prikkels. Dit is zowel voor de man als de vrouw belemmerend (traumatisch). Vrouwen hebben de neiging zich als ‘sterke vrouw’ te presenteren en vervallen in perfectionisme en laten een pantser van hardheid naar zichzelf (en soms ook naar anderen) zien terwijl kwetsbaarheid verhuld wordt.

Mannen vervallen in ‘macho-gedrag’ en zijn ijdel in hun succes en bij een klein griepje zijn ze zielig omdat er bijna geen enkel ander moment van kwetsbaarheid mag zijn. Het zijn voorbeelden van een disbalans in het mannelijk en vrouwelijk principe binnen in ons. We hebben de neiging om de ‘man’ verantwoordelijk te maken voor deze dynamiek maar het gaat om het mannelijke principe wat te eenzijdige bekrachtigd is. Dit heeft ook onder mannen slachtoffers gemaakt. Het vrouwelijk principe is nodig, voor zowel mannen als vrouwen.

3. Neem verantwoordelijkheid en dans jouw eigen dans naar integratie van mannen- en vrouwenkracht

Mannen en vrouwen hebben eenzelfde verlangen om eenheid te ervaren en tegelijk vrezen we dat de eigen identiteit verloren gaat in de overgave aan elkaar. Daardoor lokken we elkaar en bestrijden we elkaar. Als de eerder genoemde fundamentele principes van ‘activeren’ en ‘laten gebeuren’ harmonieus op elkaar inwerken dan ontstaat er iets moois en kan vreugde en genot ontstaan. Vaak genoeg werken deze principes echter vanuit hun misvorming en roept het onbegrip op. In plaats van dat deze twee een geheel vormen en zich richten op een gemeenschappelijk doel worden het elkaar uitsluitende tegenpolen die dualiteit benadrukken.

Een vrouw in contact met haar animus is autonoom en kan een innerlijke beslistheid voelen en tonen. Haar beweging komt van binnenuit en is niet gedreven door het ego dat zoekt naar uiterlijk vertoon. Ze handelt vanuit eigenwaarde, kracht en haar eigen spiritualiteit. En man in contact met zijn anima heeft de moed om zijn hart open te houden bij de beslissingen die hij maakt. Hij kan dienend zijn voor het geheel in zijn leiderschap en met oog voor de ander en de omgeving scheppen.

Als zowel mannen als vrouwen hun eigen kracht en schaduw kennen en weten hoe ze hun sluimerende en complementaire ‘innerlijke andere sekse’ in hun bewuste wereld een rol geven, kan er heelheid ontstaan. Ieder mens voelt de innerlijke drang om zo totaal mogelijk te zijn in de wereld. En allemaal weten we intuïtief dat verschillen elkaar kunnen aanvullen. In dit vertrouwen zal contact met jezelf en elkaar vooral plezier, genieten en levenslust inhouden.

Een overzicht van masculiene en feminiene kwaliteiten en hun vervormingen op een rij:

Een eigen voorbeeld om de twee krachten te illustreren. We gaan verhuizen!

In mijn relatie met mijn man ben ik degene die nogal eens een gezegende onrust kan voelen en potentie ziet in iets wat nog niet is maar kan zijn. Ik neem de tijd om te wachten tot dit intuïtieve weten dat er iets mogelijk is vraagt om beweging en actie. Ik vertrouw dat het ‘niet-weten’ hoe het precies zal uitpakken als vanzelf vorm krijgt als het moment daar is. Het verdragen van dit onzekere proces gaat mij makkelijker af dan mijn man.
Zo kan ik al jaren dromen van een volgende stap met ons gezin naar een ander huis, naar de natuur en in het gezelschap van vrienden. Mijn man ergert zich wel eens aan het niet concrete dromen en kwalificeert mijn ‘gezegende’ onrust dan als ontevreden onrust. Terwijl ik heel dankbaar kan zijn voor wat er is en tegelijk weet dat alles verandert en groeien mag als het maar voeding krijgt. Ik zwerf in mijn droom (en op funda) heen en weer van een huis op de hei naar een gezellige dorpsstraat en gun mezelf zonder al teveel kaders te onderzoeken. Toegegeven, ik kan daarin doorslaan en door de bomen het bos niet meer zien.

Mijn ergernis dat mijn man kaders wil aanbrengen en grenzen trekt om het zoekgebied slaat om in dankbaarheid voor zijn begrenzing precies op het moment dat ook ik een teveel aan mogelijkheden ervaar. Het is ergens een opluchting dat hij dan de grenzen trekt, nee zegt en concreet wil worden en anders niet. Hij maakt mijn waaier aan mogelijkheden weer wat puntiger en haalt daarmee de realiteit erbij en de mogelijkheid dat het ook daadwerkelijk tot een verhuizing komt. Op het moment van kiezen kan hij heel beslist knopen doorhakken en met zelfvertrouwen een richting kiezen zonder omkijken. Dit proces van een afwisselende beweging in actie en overgave, tussen dromen en doen werkt dus uiteindelijk heel prima. En zeker, het gaat niet zonder slag of stoot. Er ontstaat conflict als iets teveel vanuit het eigen perspectief wordt opgelegd aan de ander. Op het moment dat de verschillen tussen ons geëerd worden tonen de overeenkomsten zich direct.

Ik heb voor dit artikel geput uit verschillende bronnen. Wil je meer lezen over dit onderwerp dan zijn de volgende boektitels een aanrader;

●  Hamaker-Zondag, Karen M. Over het mannelijke in de vrouw en het vrouwelijk in de man. Jungs theorie over animus en anima in de praktijk. Symbolon, Amstelveen, 2009.

●  Weisfelt, Piet, Hoe heb ik je lief. Nelissen, Soest, 2002

In mijn praktijk ontvang ik stellen die bewust en voluit in liefde willen leven met elkaar. Wees welkom om contact op te nemen om samen te onderzoeken hoe jouw innerlijke balans tussen het mannelijke en vrouwelijke is en kan zijn. Meer zicht hierop zal jullie relatie versterken!

Heb een mooie zomer. Ik ga samen met mijn man verhuisdozen inpakken en de boel oppakken om te landen in Bussum, dicht bij de hei. Ik verheug me op mooie wandelingen en ontmoet je ook daar straks graag!

Warme groet, Titia Roovers